أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )
مقدمهء مترجم 9
فتوح البلدان ( فارسى )
مقدمهء مترجم بررسى تاريخ به دو شكل ممكن است صورت پذيرد : يكى مراجعهء مستقيم به منابع تاريخى و ديگر مطالعهء آثار دست دوم ، يعنى كتبى كه تاريخ نويسان با بررسى منابع دست اول ( و احيانا تأليفات دست دوم ديگران ) به نگارش درآوردهاند ، كه در واقع نتيجهء استنباط شخصى آنان از منابع دست اول ( يا نوشتههاى دست دوم ) به شمار مىرود . منابع دست اول را نيز به دو گروه مىتوان تقسيم كرد : نخست ، منابع نوشته از قبيل پاپيروسها و طومارهاى باستانى ، الواح و سنگ نوشتهها ، كتب مورخان قديم و نظاير آن . دوم ، منابع غير نوشته از قبيل ابزار كار ، فرآوردههاى صنعتگران ، ابنيه ، جنگافزارها و غيره . در بررسى تاريخ ، گروه اخير از منابع دست اول نيز بسيار مفيد فايدهاند ، لكن بديهى است كه اطلاعات